ناكامىها ، درد و رنج‌ها ، بيمارىها ، مرگ و ميرها وجود دارد پس معلوم مىشود خدايى حكيم و عليم آن‌چنان‌كه الهيون ادعا مىكنند وجود ندارد . برتراند راسل در كتاب « چرا مسيحى نيستم ؟ » مىگويد : « به راستى تعجب‌آور است كه انسان‌ها باور كنند جهان حاضر با همهء محتويات و نواقص خود بهترين جهانى باشد كه خالقى قدر قدرت و جامع كلّيهء علوم طى ميليون‌ها سال به‌وجود آورده باشد ؟ جداً چنين چيزى براى من غير قابل قبول است . آيا تصور نمىكنيد اگر همهء قدرت‌ها و جميع علوم را در اختيار داشتيد و ميليون‌ها سال هم وقت داشتيد مىتوانستيد چيزى بهتر از كوكلوكلان « 1 » و فاشيسم بيافرينيد ؟ » اين‌ها و جز اين‌ها سخنانى است كه ماديين و پيروان آن‌ها مىگويند و ما در مباحث متفرقه‌اى كه در مقاله‌هاى گذشته مطرح نموده‌ايم پاسخ برخى از اين سخنان بىبنياد را داديم و پاسخ برخى ديگر نيز خواهد آمد . پاسخ اجمالى علامه مرحوم علامه مطهرى پاسخ‌ها را به‌صورت مبسوط مطرح ساخته است ولى براى تثبيت بهتر در اذهان خواننده اكنون به جواب‌هاى علامه نيز مرورى مىكنيم . در اين‌جا به عنوان يادآورى از گذشته و نمونه‌گيرى از آينده مىگوييم : 1 . كسانى كه مىگويند : « راه بحث در ماوراء طبيعت به‌واسطهء كثرت خطا و لغزش هموار نبوده و اطمينان‌بخش نيست ، پس اين راه را نبايد پيمود ؛ به خلاف بحث در علوم مادّيه كه توأم با حس و تجربه مىباشد » اگر كمى به خود بيايند خواهند فهميد كه سخنى گفته‌اند نسنجيده ، زيرا همين سخن اين‌ها گفت‌وگويى است در يك نظريهء غيرمادى ، هرگز اين

--> ( 1 ) . صحيح آن « كوك‌لاكس كلان » ( Kukluxklan ) يكى از رهبران تاريخى فاسشيستى و نژادپرست آمريكاست كه بخش مهمى از زندگى خود را وقف اذيت و آزار سياه‌پوستان آمريكا نمود ( كتاب از كوكلوس كلان تا القاعده ، ص 26 ، مؤسسه مطالعات انديشه سازان نور ) . .